blank

Covid-19 mu? SARS-CoV-2 mi? 2019-nCoV mu?

2020’yi abluka altına alan pandemiye konu virüsü/hastalığı isimlendirmeye yönelik kafa karışıklığına da yol açan konuya dair açıklık getirelim. Covid-19 mu? SARS-CoV-2 mi? 2019-nCoV mu? Ya da en yaygın zikredilen haliyle Koronavirüs mü?

Aslında bu isimlendirmelerin hepsi doğru… Periyodik olarak tanımlamalar ve bu tanımlamaların nasıl yapıldığını ise şöyle açıklayabiliriz.

Hastalık ilk olarak 2019’un Aralık ayında, Çin’in Wuhan kentinde ortaya çıktı. İlk zamanlarında virüsün genom araştırmasının da tamamlanmamış olmasından da kaynaklı Wuhan Virüsü/Wuhan Koronavirüsü/Çin Koronavirüsü olarak adlandırıldı. 

Yaklaşık dönemde ise bu salgının koronavirüsün bir türü olduğu tespitiyle birlikte; 2019 yılında baş göstermesini ve yeni olmasını (n) ifade eden bir terim olarak: 2019-nCoV ismi ile anıldı.

Daha sonraları tamamlanan araştırmalar neticesinde; bu virüsün, 2003 yılında ortaya çıkan SARS koronavirüsünün yakın bir kuzeni olduğu tespit edildi ve Uluslararası Virüs Sınıflandırma Komitesi (ICTV) tarafından virüsün resmi adı SARS-CoV-2 olarak adlandırıldı.

blank

11 Şubat 2020 tarihli Dünya Sağlık Örgütü (WHO) toplantısında alınan kararla da bugün salgını ifade eden yaygın isim tarif edilmiş oldu. Dünya Sağlık Örgütü; hastalığı ifade etmek için COVID-19 ismini duyurdu. Bu isim; koronayı ifade eden “CO”, virüsü ifade eden (VI) ve hastalık (disease) kelimesini ifade eden “D” harflerinden oluşmakta ve virüsün ilk tespit edildiği tarih olan 31 Aralık 2019 tarihine işaret eden “19” ile sonlanmaktadır.

Yani; SARS-CoV-2’ye virüsün türü/ismi, COVID-19’a ise hastalığa/salgına verilmiş isim olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır.

Son olarak; bilim insanlarının makalelerinde ve araştırmalarında virüsün taksonomik tanımı olan SARS-CoV-2 isminin yaygın kullanılmasının; toplumsal anlamda bu hastalığın kritikliğini ifade etmek adına olumlu bir anlam taşıdığını iddia edenler de bulunmaktadır. SARS (Severe Acute Respiratory Syndrome)’ın kelime anlamının; “şiddetli akut solunum yolu sendromu” olduğu düşünüldüğünde; virüsün etkisine direk atıfta bulunan bu isimlendirmenin toplum nezdinde açıklayıcı ve bilgilendirici olduğunu da belirten çok sayıda bilim insanı bulunmaktadır.